Onlarca sivil toplum örgütü, İstanbul’daki Fatih Camii’nde Cuma namazı sonrası duada bulunacak.

Son günlerde İsrail’in ve Yahudi fanatiklerin provokasyonlarına maruz kalan Mescid-i Aksa ve Filistin halkı için bugün Cuma namazı sonrası çeşitli sivili toplum kuruluşları tarafından dua programları düzenlenecek. İstanbul’daki etkinlik Fatih Camii’nde gerçekleştirilecek. İsrail’in protesto edileceği etkinlikte Kudüs halkına destek mesajları gönderilecek.

Mescid-i Aksa ile Dayanışma Platformu tarafından yapılan açıklamada bütün duyarlı vatandaşların eyleme beklendiği ifade edildi.

Aksa için yarın çok geç olabilir!

Bu arada İnsan Hak ve Hürriyetleri (İHH) İnsani Yardım Vakfı Genel Başkanı Bülent Yıldırım, son günlerce fanatik Yahudilerin provokasyonlarına maruz kalan Mescid-i Aksa ile ilgili bir basın açıklaması yaptı.

İsrail’in Kudüs’ü Filistinlilerden tecrit etmeye çalıştığını ifade eden Yıldırım, “Aksa’nın içinde bulunduğu tehditlere karşı sesimizi yükseltmek üzere bu Cuma tüm camilerde İsrail’i telin edelim ve Kudüs’ün sahipsiz olmadığını haykıralım” dedi.

Yıldırım açıklamasında şunları kaydetti: “İslam’ın ilk kıblesi ve miracın mekanı kutsal Mescid-i Aksa için zaman giderek daralıyor.İşgal edildiği tarihten bu yana onlarca saldırıya maruz kalan, yakılan, altı oyulan, bir bölümü yıkılan ve çevresi boşaltılan kutsal Aksa camii bu kez emsali görülmemiş sistematik bir tehditle karşı karşıya.

Bu tehdidin adı, “Ortak kullanım” kandırmacası. Daha önceki yıllarda ele geçirmek istedikleri başka camiler için denenmiş taktiği bu kez Aksa için kullanan İsrail, caminin tamamını ele geçirmek yerine bir bölümünün kendilerine tahsis edilmesi için oldu bitti hamlesine hız verdi. Bu plana göre, yıl sonuna kadar Mescidin güney batı bölümü tamamen Yahudilere tahsis edilecek.

Son aylarda camiye yönelik saldırılarını yoğunlaştıran Yahudi fanatikler, iktidarda bulunan Benyamin Netanyahu hükümetinden aldıkları destekle yürüttükleri kampanyalar, bu yönde resmi adımları başlaşmış durumda.
Bundan iki ay önce mescidin çevresinde Müslümanlara ait evlerin müsaderesine girişen Siyonist yönetim, son bir aydır, Yahudi fanatiklerin mescide yönelik tecavüzlerine de zemin hazırlayıp, kendi kamuoyunu bu işgale ikna etti.

Bu çabalarla eş zamanlı olarak Müslümanların camiye girişine kısıtlama getiren Siyonist yönetim, çok sayıda Filistinliyi tutuklayarak Kudüs’teki etnik temizlik çalışmalarına hız verdi.

Bölgeyi ve uluslar arası toplumu, “İran ve Gazze’den yükselen tehlike” gibi suni gündemlerle meşgul edip Aksa’daki oldu bittileri sessizce yürüten Siyonist rejim, İslam dünyasındaki sessizlikten cesaret almaktadır.

Bu nedenle Aksa’nın işgaline çok kısa bir süre kalan şu aşamada tüm Müslüman toplumlar Siyonistlerin kirli planlarına karşı harekete geçmelidir. Başta Türkiye olmak üzere İslam Konferansı’na üye tüm ülkelerin İsrail’e karşı ciddi bir adım atması zamanı çoktan gelmiştir.

Aksa’nın içinde bulunduğu tehditlere karşı sesimizi yükseltmek üzere bu Cuma tüm camilerde İsrail’i telin edelim ve Kudüs’ün sahipsiz olmadığını haykıralım.”

Cum’a namazının son sünnetinden sonra kılınan zuhr-i âhir namazının kılınış şekli ve kılmanın gerekliliği hakkındaki mesele aşağıdadır.

Kılınışı

Âhir zuhur niyetiyle kılacağı dört rek’ata şu suretle niyet eder. “Vaktine yetişip hâlâ edâ edemediğim, üzerime sabit olan âhir zuhuru kılmaya niyet ettim”. Bu dört rekâkatın her rekâtında Fatiha’dan sonra sûre veya âyet okumak, iki rekâttan sonra ilk oturuşta yalnız “Et-tehiyyatü” okuyarak üçün rekâta kalmak evlâdır.

Meselesi

Peygamber s.a.v. Efendimiz, “İnsanları dine tatlılıkla davet edin. Müjdeleyin, nefret ettirmeyin. Kolaylaştırın, zorlaştırmayın. Uyumlu olun, geçimsiz olmayın.“ buyurmuştur.

Zuhr-i ahir namazı bazılarına bir zorluk gibi gelebilir. Ama İslam alimlerinin farklı görüşlerinden dolayı kılınan bir namazdır. Benim yazmamda ki gaye şüpheyi ortadan kaldırmaktır. Konunun detayına girmeye çalışalım.

Huccet’ül-İslâm İmam Gazali
İhya-i Ulûm’id-Din
Kitabu Esrar’is-Salât ve Mühimmâtihî / V. Bölüm
Sayfa 528 ve 529 ‘da geçen:
2. Mekân:
Köy, cum’a hususunda şehir gibidir. Köylerde cum’a kılmak için sultanın bulunması veya izin vermesi şart değildir; fakat en iyisi izin almaktır.
4. Cemaat:
Eğer bir köyde veya şehirde kırk kişi ayrı ayrı yerlerde cum’a namazını tek başlarına (veya küçük gruplar halinde) kılsalar, namazları sahih değildir.
5. Orada Daha Önce Cum’a Kılınmış Olmamalıdır:
Eğer bir mahallenin bütün ahalisinin bir camiye toplanması mümkün değilse, iki, üç veya dört camiye (ihtiyaç kadar) dağılıp cum’a kılmaları caizdir. Eğer ihtiyaç olmaksızın birkaç yerde cum’a kılınırsa, hangi cum’anın imamı istiftah tekbirini daha önce alırsa, ancak o cum’a sahihtir. (Diğerleri ise fasiddir).

Buna göre İmam Gazali zuhr-i ahir namazından bahsetmemiştir. Bununla beraber, İmam Âzam, İmam Muhammed ve İmam Ebû Yusuf’tan da zuhr-i ahir namazının kılınması ile ilgili rivayet edilmiş bir bilgi yoktur.

Diyanet işleri bu konuda şu açıklamayı yapmıştır:

Zuhr-i Ahir (Son Öğle) Namazı

Son öğle namazı anlamına gelen Zuhr-i âhir namazı, bir kısım İslâm bilginleri tarafından, Cuma namazının sahih olmaması ihtimaline binaen, ihtiyaten kılınması öngörülen o günkü öğle namazıdır.

Sıhhat şartlarındaki ihtilaf sebebiyle Cuma namazının geçerli olmaması ihtimalinden hareketle zuhr-i ahir namazının kılınmasının gerektiğini ileri sürenler olduğu gibi, buna karşı çıkanlar da olmuştur.

A. Zuhr-i Ahir Namazının Gerekliliğini İleri Sürenlerin Delilleri

Zuhr-i ahir namazının gerekliliğini ileri sürenlerin hareket noktası, bir yerleşim biriminde birden fazla camide Cuma namazının sahih olmaması ihtimalidir. Bunlara göre, bir zorunluluk bulunmadıkça, bir yerleşim yerinde sadece bir yerde Cuma namazı kılınır. İhtiyaç yokken, birden fazla yerde kılınması halinde, namaza ilk başlayanların Cuma namazları sahih olur, diğerlerininki olmaz. Bu durumda diğerlerinin öğle namazını kılmaları gerekir. Cuma namazını hangisinin önce kılındığının tespit edilememesi durumunda ise, ihtiyaten hepsinin öğle namazını kılmaları bir çözüm olarak öngörülmüştür. Bu görüşlerini de, Cuma namazının toplanmak ve hutbe irat etmek için meşru kılındığı gerekçesine ve Hz. Peygamber ve hulefa-i raşidîn döneminde tek bir yerde Cuma kılındığına dayandırmaktadırlar (Şirbînî, Muğnî’l-Muhtâc, I/544; Nevevî, el-Mecmû’, IV/451-452; Sahnûn, el-Müdevvene, I/277-278; İbn Kudâme, el-Muğnî, III/212; Hurâşî, Şerhu Muhtasari Halîl, II/74-75).

B. Zuhr-i Ahirin Kılınmaması Gerektiğini İleri Sürenlerin Delilleri

Zuhr-i ahir namazının kılınmasına karşı çıkanlar, şüpheyle yapılan ibadetin geçerli olmayacağı düşüncesinden hareketle, bu namazın kılınmaması gerektiğini söylemişlerdir. Bunlara göre, şüpheyle ibadet makbul değildir. Bu itibarla, “belki Cuma namazı sahih olmamıştır” diye zuhr-i ahir kılmak doğru olmaz. Ayrıca zuhr-i ahir kılınması gerektiğini ileri sürmek, halkın gözünde, Cuma namazının farz olmayıp, öğle namazının farz olduğu ya da bir vakitte ikisinin de farz olduğu zannını uyandırır. İbn Nüceym, Alaü’d-din Haskefî, Cemaleddin el-Kasimî, Mehmet Zihni Efendi gibi bilginler bu görüştedirler (İbn Nüceym, el-Bahru’r-Râik, II/154-155; İbn Abidîn, Reddü’l-Muhtâr, I/536; Cemalettin el-Kasımî, Islahu’l-Mesâcid, s.50; Mehmet Zihni Efendi, Nimet-i İslâm, 439-440).

Bir kısım alimler ise, Hz. Peygamber, sahabe ve tabiîn döneminde böyle bir namaz bulunmadığından hareketle, zuhr-i ahir kılmayı bidat kabul etmişlerdir (Azim Abâdî, Avnü’l-Ma’bûd, III/397,406; Reşid Rıza, Fetâvâ, I/199-200,301-305; III/941; IV/1551, 1591; VI/2521).

Diyanete göre:
Bir yerleşim biriminde birden fazla yerde Cuma namazı kılınabileceğine, bu sebeple zuhr-i ahir namazının kılınmasına gerek olmadığına,
Zuhr-i ahir namazını kılmak isteyenlere ise mani olunmasının uygun olmayacağına karar vermiştir.

Detaylı bilgi için diyanetin sayfasını ziyaret ediniz.

Arapça Hali

بسم الله الرحمن الرحيم

يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ

هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولاً مِّنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا مِن قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ

وَآخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَاراً بِئْسَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

قُلْ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ هَادُوا إِن زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِيَاء لِلَّهِ مِن دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ

وَلَا يَتَمَنَّوْنَهُ أَبَداً بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِالظَّالِمِينَ

قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِي تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلَاقِيكُمْ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نُودِي لِلصَّلَاةِ مِن يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللَّهِ وَذَرُوا الْبَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ

فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِن فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ

وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْواً انفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِماً قُلْ مَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ مِّنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجَارَةِ وَاللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ

Türkçe Okunuşu

Bismillāhirahmānirahīm

Yesebbihu lillahi ma fiyssemavati ve ma fiyl’ardıl elmelikilkuddusil-’aziyzilhakiymi.

Huvelleziy be’ase fiyl’ummiyyiyne resulen minhum yetlu ‘aleyhim ayatihi ve yuzekkiyhim ve yu’allimuhumulkitabe velhıkmete ve inkanu min kablu lefiy dalalin mubiynin.

Ve ahariyne minhum lemma yelhaku bihim ve huvel’aziyzulhakiymu.

Zalike fadlullahi yu’tiyhi men yeşa’u vallahu zulfadlil’azıymi.

Meselulleziyne hummiluttevrate summe lem yahmiluha kemeselilhımari yahmilu esfaren bi’se meselulkavmilleziyne kezzebu biayatillahi vallahu la yehdiylkavmezzalimiyne.

Kul ya eyyuhelleziyne hadu in ze’amtum ennekum evliyau lillahi min duninnasi fetemennevulmevte in kuntum sadikıyne.

Ve la yetemennevnehu ebeden bima kaddemet eydiyhim vallahu ‘aliymun bizzalimiyne.

Kul innelmevtelleziy tefirrune minhu feinnehu mulakıykum summe tureddune ila ‘alimilğaybi veşşehadeti feyunebiiukum bima kuntum ta’melune.

Ya eyyuhelleziyne amenu iza nudiye lissalati min yevmilcumu’ati fes’av ila zikrillahi ve zerulbey’a zalikum hayrun lekum in kuntum ta’lemune.

Feiza kudıyetissalatu fenteşiru fiyl’ardı vebteğu min fadlillahi vezkurullahe kesiyren le’allekum tuflihune.

Ve iza reev ticareten ev lehveninfaddu ileyha ve terekuke kaimen kul ma ‘ındallahi hayrun millehvi ve minetticareti vallahu hayrurrazikıyne.

Türkçe Manası

Rahmân Rahîm Allah ismiyle/ adına.

Göklerdeki ve yerdeki her şey, mülkün sahibi, mukaddes, mutlak güç sahibi, hüküm ve hikmet sahibi olan Allah’ı tespih eder.

O, ümmîlere, içlerinden, kendilerine âyetlerini okuyan, onları temizleyen, onlara kitabı ve hikmeti öğreten bir peygamber gönderendir. Halbuki onlar, bundan önce apaçık bir sapıklık içinde idiler.

(Allah o peygamberi) onlardan henüz kendilerine katılmayan başkalarına da göndermiştir. O mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

İşte bu, Allah’ın lütfudur. Onu dilediğine verir. Allah büyük lütuf sahibidir.

Tevrat’la yükümlü tutulup da onunla amel etmeyenlerin durumu, ciltlerle kitap taşıyan eşeğin durumu gibidir. Allah’ın âyetlerini inkar eden topluluğun hali ne kötüdür! Allah, zalimler topluluğunu hidayete erdirmez.

De ki: “Ey Yahudi akidesini benimseyenler! Bütün insanlar değil de, yalnız kendinizin Allah’ın dostları olduğunu iddia ediyorsanız, (bunda da) samimi iseniz haydi ölümü isteyin!”

Ama onlar, daha evvel yaptıklarından dolayı asla ölümü istemezler. Allah zalimleri hakkıyla bilir.

De ki: “Sizin kendisinden kaçıp durduğunuz ölüm var ya, o mutlaka size ulaşacaktır. Sonra gaybı da, görünen âlemi de bilen Allah’a döndürüleceksiniz de, o size yapmakta olduklarınızı haber verecektir.”

Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çağrı yapıldığı zaman, hemen Allah’ın zikrine koşun ve alışverişi bırakın. Eğer bilirseniz bu, sizin için daha hayırlıdır.

Namaz kılınınca artık yeryüzüne dağılın ve Allah’ın lütfundan nasibinizi arayın. Allah’ı çok zikredin ki kurtuluşa eresiniz.

(Durum böyle iken) onlar bir ticaret veya bir oyun eğlence gördükleri zaman hemen dağılıp ona koştular ve seni ayakta bıraktılar. De ki: “Allah’ın yanında bulunan, eğlence ve ticaretten daha hayırlıdır. Allah, rızık verenlerin en hayırlısıdır.”

Cuma Namazı tek başına kılınmaz. Öğle vaktinde cemaatle kılınır.

Öğle ezânı okununca,

Hemen dört rek’at Cum’a namazının ilk sünneti kılınır.

Niyet ederken “Niyet ettim, Allah rızası için Cuma Namazının ilk sünnetini kılmaya” denilir.

Bu namaz aynı öğle namazının sünneti gibi kılınır. Yani bütün rekatlarda Fâtiha ve zamm-ı süre okunur.

İlk oturuşta sadece Etteahiyyatü okunur. Son oturuşta “Etteahiyyatü, Allahumma Salli, Allahumme Barik, Rabbena duaları okunur.

Sonra, câmi’ içinde, ikinci ezân okunur.

Sonra, İmam hutbe okumak için minbere çıkar. Hutbe okunur.

Hutbe okunurken cemâ’atin namaz kılması ve konuşması harâm olur. Hatîb efendi duâ ederken, cemâ’at sesli âmîn demez. İçinden sessiz denir. Namaz kılarken yapması harâm olan her şey, hutbe dinlerken de harâmdır. Hutbe okunup bittikten sonra müezzin kamet getirir.

Sonra, cemâ’at ile iki rek’at Cum’a namazının farzı kılınır. Bu namaz aynı sabah namazının farzı gibi kılınır.  Niyet ederken şöyle denilir: “Niyet ettim, Allah rızası için Cuma namazının farzını kılmaya, uydum hazır olan imama”"

Sonra, dört rek’at son sünneti, Niyeti şöyledir: “Niyet ettim Allah rızası için Cuma namazının son sünnetini kılmaya”. Bu sünnetde aynı ilk sünnet gibi kılınır.

Böylece esas itibariyle Cuma namazı farzı ve sünnetleriyle birlikte kılınmış olur.

Dikkat zuhr-i ahir namazı ile ilgili sayfanın aşağısındaki yorumları lütfen okuyunuz.
Son sünnetin ardından zuhr-i ahir, niyetiyle dört rekat daha namaz kılınmaktadır. Niyet edilirken şöyle denilir: “Niyet ettim edâsı üzerime olup da henüz üzerimden sâkıt olmayan en son öğle namazının farzına.

Bu şekilde niyet edilirse, eğer o günün cuma namazı şartlarında bir noksanlıktan dolayı kabul olunmamışsa, öğle namazı kılınış olur.; kabul olunmuşsa, en son kazaya kalmış öğle namazına sayılır.

Bundan sonra, iki rek’at vaktin sünneti kılınır. “Vaktin sünnetine” diye niyet edilir.

Cum’a sahîh olmadı ise, bu on rek’at, öğle namazı olur.
Bundan sonra, Âyet-el-kürsî ve tesbîhler okunup, duâ edilir.

Sünnet ve İcma ile sabit olan Cum’a namazına tarih boyunca müslüman toplulukar saygı ile riayet etmiştir.

Müslamanlar Cum’a namazına büyük bir önem vermiş ve çok değerli saymıştır.

Cum’a namazının fazilet ve  bereketine inanana mü’minle, güçleri nisbetinde yıkanıp temizlenirler, güzel kokular sürerler, yeni ve temiz elbiserler giyerek camilere koşarlar, hutbeyi dinler ve Cum’a namazını kılarlar. Milletimizin, memleketimizin ve bütün müslümanların mutluluğu ve refahı için toplu halde dua ve niyazda bulunurlar. Cum’anın gündüzü gibi gecesini de ibadet ve taatla geçirirler. Günahlarının bağışlanması için Cum’anın feyiz ve bereketinden mutlaka faydalanmaya çalışırlar.

Nitekim Cenab’ı Allah Kur’an-ı Kerim’de:
“Ey iman edenler! Cum’a günü namaza çağrıldığı (Ezan okunduğu) zaman hemen Allah ‘ı anmaya koşun ve alış-verişi bırakın. Eğer bilmiş olsanız, elbette bu, sizin için daha hayırlıdır.” buyurmaktadır.

Hz. Muhammed (s.a.s.) Cum’a namazı hakkında:
“Bir kimse Cum’a günü gusleder, iyice temizlenir, güzel koku sürünür, veyahud evinde olan kokuları kullanır da camiye çıkar ve iki kimse ayırmadan kendisi için mukadder olan namazları kılar ve sonra da iman hutbe okuduğu zaman sükut ederse, o Cum’a ile diğer Cum’a arasında günahları mağrifet olunur.” buyurmuşlardır.