Abbasiler devrinde gelişen hat Sanatı onbeşinci yüzyılda ünlü Türk hattatı Şeyh Hamdullah (1429-1520) ile yeni bir tavır ve şive kazanmış ve o zamanki İslam dünyasının bütün hattatlarının üstadı olmuştur. Onun üslubu Osmanlı hat Sanatının gelişmesine geniş ölçüde yol açan bir temel oluşturmuştur. Onbeşinci yüzyılda yetişen sanatkarlardan biride İstanbul Fatih Camii kitabesiyle Topkapı sarayında Sultan Ahmed çeşmesine bakan dış kapının kitabesini yazan Ali bin Yahya Sofi`dir. Süleymaniye Camii kubbesinde yazıyı yazan Karahisari Osmanlı Sanatına güzel fakat süreli olmayan bir üslup getirmiştir. Onyedinci yüzyılda Hafız Osman`la Türk yazı üslubu yeni bir yükseliş devrine girmiştir. Zamanın bütün hattatları ondan ders alıp onun yazı Sanatını benimsemişlerdir Sultan III Ahmet ve Sultan II. Mustafa da onun öğrencileri arasında idi. Taş basmasıyla çoğaltılan Kur`an`larla Hafız Osman`ın şöhreti bugün Hindistan`a ve Cava`ya kadar bütün İslam alemine yayılmıştır. Bundan sonra Mustafa Rakım ve Mehmet Esat Yesari on dokuzuncu yüzyılda, Kadıasker Mustafa İzzet Efendi ve Yesarizade Mustafa İzzet efendi çok tanınmış üstadlardır.

Yazı başlı başına bir Sanat olduğu gibi dekoratif Sanatların zenginleştirilmesinde ve mimaride çok büyük rol oynamıştır. Gerek Selçuklu, gerekse Osmanlı mimarisinden yazıyı çıkaracak olursak bunların pek fakir bir manzara göstereceğine şüphe yoktur. Dekoratif Sanatlar içinde aynı şey söylenebilir. Yazı Sanatının yanında tuğraları da gözden geçirmek lazımdır. Her sultanın adına arma şeklinde tuğra denilen bir kompozisyon oluşturulmuş ve fermanlar ile önemli vesikaların başına da tuğra çekilmiştir.

Örnekler:

Talea’l-Bedru Aleyna
Min seniyyat’il-veda
Vecebeş şükrü aleyna
Ma dea lillahi de’a
Ente şemsün ente bedrun
Ente nurun ala nur
Ente misbahus Süreyya
Merhabam ya hayra da
Kad lebisne sevbe izzin
Ba’de esvabir rika
Ve rada’na sedye mecdin
Ba de eyyamid daya
Eyyühel mebusü fiyna
Ci’te bil emril muta
Ci’te şerraftel Medine
Merhabam ya hayra da
Kalet ehmarüd deyaci
Kul li erbabil islam
Küllü men yetba Muhammed
Yenbeğiy ella yüdam
Ve teahedna cemian
Yevme aksemmel yemin
Len nehunel abde yevmen
Vet tehazna sıdka din
Lestü vallahi neziyyen
Ma yükasihil ibad
Meşheden ya necme emnin
Zü ve bain ve vidad
Sallalahu ala Muhammed
Sallalahu aleyhi vesselem

KUR’AN: Tekâsür Suresi ; Sure 102, Ayet 1-8

بِسْــــــــــــــــــــــمِ اﷲِارَّحْمَنِ ارَّحِيم

102:1 أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ

102:1 elhâkumu t-tekâsur*u

102:2 حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ

102:2 Hattâ zurtumu l-meKâbir*e

102:3 كَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ

102:3 kellâ sewfe taÅlemûn*e

102:4 ثُمَّ كَلاَّ سَوْفَ تَعْلَمُونَ

102:4 summe kellâ sewfe taÅlemûn*e

102:5 كَلاَّ لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ

102:5 kellâ lew taÅlemûne ‘Ilme l-yaKîn*i

102:6 لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ

102:6 le-terawunne l-caHîm*e

102:7 ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيْنَ الْيَقِينِ

102:7 summe le-terawunnehâ Ayne l-yaKîn*i

102:8 ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ

102:8 summe le-tus’elunne yewme’izin Ani n-naÎm*i

Okunuşu
Bismillahirrahmanirrahim

1. Elhâkümüt tekâsür
2. Hattâ zürtümül meKâbir
3. Kellâ sevfe ta’Ålemûn
4. Sümme kellâ sevfe ta’Ålemûn
5. Kellâ lev ta’Ålemûne ‘Ilmel yeKıyn
6. Le teravünnel caHıym
7. Sümme leteravünnehâ ‘Aynel yeKıyn
8. Sümme le tüs’elünne yevmeizin ‘Anin na’iym

Anlamı
Rahman Rahim olan Allah’ın adıyla

1. (Mal, mülk ve servette) Çoklukla övünmek, sizi ‘tutkuyla oyalayıp, kendinizden geçirdi.’
2. “Öyle ki (bu,) mezarı ziyaretinize (kabre gidişinize, ölümünüze) kadar sürdü.”
3. Hayır; ileride bileceksiniz.
4. Yine hayır; ileride bileceksiniz.
5. Hayır; eğer siz kesin bir bilgiyle bilmiş olsaydınız,
6. Andolsun, o çılgınca yanan ateşi de elbette görecektiniz.
7. Sonra onu, gerçekten yakîn gözüyle (Ayne’l Yakîn) görmüş olacaksınız.
8. Sonra o gün, nimetten sorguya çekileceksiniz.

Arapça Yazılışı
سْمِ اللهِ الرَّتْمنِ الرَّتِيمِِ

1لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ
2وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ
3أَيَتْسَبُ الْإِنسَانُ أَلَّن نَجْمَعَ عِظَامَهُ
4بَلَى قَادِرِينَ عَلَى أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ
5بَلْ يُرِيدُ الْإِنسَانُ لِيَفْجُرَ أَمَامَهُ
6يَسْأَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ
7فَإِذَا بَرِقَ الْبَصَرُ
8وَخَسَفَ الْقَمَرُ
9وَجُمِعَ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ
10يَقُولُ الْإِنسَانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ
11كَلَّا لَا وَزَرَ
12إِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمُسْتَقَرُّ
13يُنَبَّأُ الْإِنسَانُ يَوْمَئِذٍ بِمَا قَدَّمَ وَأَخَّرَ
14بَلِ الْإِنسَانُ عَلَى نَفْسِهِ بَصِيرَةٌ
15وَلَوْ أَلْقَى مَعَاذِيرَهُ
16لَا تُتَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ
17إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ
18فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ
19ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ
20كَلَّا بَلْ تُتِبُّونَ الْعَاجِلَةَ
21وَتَذَرُونَ الْآخِرَةَ
22وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ
23إِلَى رَبِّهَا نَاظِرَةٌ
24وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ بَاسِرَةٌ
25تَظُنُّ أَن يُفْعَلَ بِهَا فَاقِرَةٌ
26كَلَّا إِذَا بَلَغَتْ التَّرَاقِيَ
27وَقِيلَ مَنْ رَاقٍ
28وَظَنَّ أَنَّهُ الْفِرَاقُ
29وَالْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ
30إِلَى رَبِّكَ يَوْمَئِذٍ الْمَسَاقُ
31فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلَّى
32وَلَكِن كَذَّبَ وَتَوَلَّى
33ثُمَّ ذَهَبَ إِلَى أَهْلِهِ يَتَمَطَّى
34أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى
35ثُمَّ أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى
36أَيَتْسَبُ الْإِنسَانُ أَن يُتْرَكَ سُدًى
37أَلَمْ يَكُ نُطْفَةً مِّن مَّنِيٍّ يُمْنَى
38ثُمَّ كَانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوَّى
39فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَيْنِ الذَّكَرَ وَالْأُنثَى
40أَلَيْسَ ذَلِكَ بِقَادِرٍ عَلَى أَن يُتْيِيَ الْمَوْتَى

Arapça Okunuşu
Bismillahirrahmanirrahiym

1 La uksimu biyevmilkıyameti.
2 Ve la uksimu binnefsillevvameti.
3 Eyahsebul’insanu ellen necme’a ‘ızamehu.
4 Bela kadiriyne ‘ala en nusevviye benanehu.
5 Bel yuriydul’insanu liyefcure emamehu.
6 Yes’elu eyyane yevmulkıyameti.
7 Feiza berikalbesaru.
8 Ve hasefelkameru.
9 Ve cumi’aşşemsu velkameru.
10 Yekulul’insanu yevmeizin eynelmeferru.
11 Kella la vezere.
12 İla rabbike yevmeizinilmustekarru.
13 Yunebbeul’insanu yevmeizin bima kaddeme ve ahha re.
14 Belil’insanu ‘ala nefsihi besıyretun.
15 Ve lev elka me’aziyrehu.
16 La tuharrik bihi lisaneke lita’cele bihi.
17 İnne’aleyna cem’ahu ve kur’anehu.
18 Feiza kare’nahu fettebı’kur’anehu.
19 Summe inne ‘aleyna beyanehu.
20 Kella bel tuhıbbunel’acilete.
21 Ve aaaerunel’ahırete.
22 Vucuhun yevmeizin nadıretun.
23 İla rabbiha nazıretun.
24 Ve vucuhun yevmeizin basire’un.
25 Tezunnu en yuf’ale biha fakıretun.
26 Kella iza beleğatitterakıye.
27 Ve kıyle men rakın.
28 Ve zanne ennehulfraku.
29 Velteffetissaku bissakı.
30 İla rabbike yevmeizinilmesaku.
31 Fela saddeka ve la salla.
32 Ve lakin kezzebe ve tevella.
33 Summe zehebe ila ehlihi yetemetta.
34 Evla leke feevla.
35 Summe evlaleke feevla.
36 Eyahsebul’insanu en yutreke suden.
37 Elem yeku nutfeten min meniyyin yumna.
38 Summe kane ‘alekaten fehaleka fesevva.
39 Fece’ale minhuzzeyceynizzekere vel’unsa.
40 Eleyse zalike bikadirin ‘ala en yuhyiyelmevra.

Manası
Rahman ve Rahim Olan Allah`ın Adıyla
1- Hayır, kalkış (kıyamet) gününe and ederim.
2- Ve yine hayır; kendini kınayıp duran nefse de and ederim.
3- İnsan, kendisinin kemiklerini bizim kesin olarak bir araya getirmeyeceğimizi mi sanıyor?
4- Evet; onun parmak uçlarını dahi derleyip-(yeniden) düzene koymaya güç yetirenleriz.
5- Ancak insan, önündeki (sonsuz geleceği)ni de ‘fücurla sürdürmek ister.’
6- ‘Kıyamet günü ne zamanmış’ diye sorar.
7- Ama göz ‘kamaşıp da kaydığı,’
8- Ay karardığı,
9- Güneş ve ay birleştirildiği zaman;
10- İnsan o gün: ‘Kaçış nereye?’ der.
11- Hayır, sığınacak herhangi bir yer yok.
12- O gün, ‘sonunda varılıp karar kılınacak yer (müstakar)’ yalnızca Rabbi’nin katıdır.
13- İnsana o gün, önceden takdim ettikleri ve erteledikleri şeylerle haber verilir.
14- Hayır; insan, kendi nefsine karşı bir basirettir.
15- Kendi mazeretlerini ortaya atsa bile.
16- Onu (Kur’an’ı, kavrayıp belletmek için) aceleye kapılıp dilini onunla hareket ettirip-durma.
17- Şüphesiz, onu (kalbinde) toplamak ve onu (sana) okutmak bize ait (bir iş)tir.
18- Şu halde, Biz onu okuduğumuz zaman, sen de okunuşunu izle.
19- Sonra muhakkak onu açıklamak Bize ait (bir iş)tir.
20- Hayır; siz çarçabuk geçmekte olanı (dünyayı) seviyorsunuz.
21- Ve ahireti terkedip-bırakıyorsunuz.
22- O gün yüzler ışıl ışıl parlar.
23- Rablerine bakıp-durur.
24- O gün, öyle yüzler vardır ki kararmış-ekşimiştir.
25- Kendisine, beli büken işlerin yapılacağını anlamaktadır.
26- Hayır; can, köprücük kemiğine gelip dayandığı zaman,
27- ‘Son müdahaleyi yapacak kim’ denir.
28- Artık gerçekten, kendisi de bir ayrılık olduğunu anlamıştır.
29- (Ölüm korkusundan) Ayaklar birbirine dolaştığında;
30- O gün sevk, yalnızca Rabbinedir.
31- Fakat o, ne doğrulamış ne de namaz kılmıştı.
32- Ancak o, yalanlamış ve yüz çevirmişti.
33- Sonra çalım satarak yakınlarına gitmişti.
34- Sen buna müstahaksın, dahasına müstahaksın.
35- Yine müstahaksın, dahasına da müstahaksın.
36- İnsan, ‘kendi başına ve sorumsuz’ bırakılacağını mı sanıyor?
37- Kendisi, akıtılan meniden bir damla su değil miydi?
38- Sonra bir alak (embriyo) oldu, derken (Allah, onu) yarattı ve bir ‘düzen içinde biçim verdi.’
39- Böylece ondan, erkek ve dişi olmak üzere çift kıldı.
40- (Öyleyse Allah,) Ölüleri diriltmeye güç yetiren değil midir?

Videonun başlaması için ortaya tıklayın.